Xin chào độc giả của 2coffee.dev. Viết là một kỹ năng có thể mài giũa qua từng ngày. Học viết không khó nhưng cần sự kiên trì nhất định. Nếu ai đó cho rằng họ viết tốt ngay từ lần đầu tiên thì chỉ có thể là năng khiếu bẩm sinh hoặc phải trải qua một quá trình rèn luyện theo công thức 10.000 giờ - nhấn mạnh rằng những người giỏi nhất - kể cả thiên tài đều phải trải qua quá trình luyện tập không ngừng nghỉ.
Từ trước khi viết blog, tôi không hề biết viết. Tôi cho rằng mình không có khả năng viết vì không thể viết giống những bài viết đã từng đọc. Nhưng vì đam mê chia sẻ quá lớn cho nên tôi quyết định đặt tay xuống viết dù cho nó hay hay dở. Ban đầu viết rất khó vì không thể điều khiển được câu chữ, kể cả khi trong đầu có rất nhiều ý tưởng nhưng khi viết ra lại khác với tưởng tượng rất nhiều. Tưởng chừng sẽ nản và bỏ cuộc nhưng thật tình cờ tôi phát hiện ra có những quy tắc giúp rèn luyện kỹ năng viết của mình.
Dưới đây là 5 điều rút ra được trong hơn 5 năm viết blog. Những điều tưởng chừng cơ bản nhưng khi kết hợp chúng lại với nhau và lặp đi lặp lại liên tục bạn sẽ tiến bộ hơn mỗi ngày.
Ai khi mới tìm hiểu đều được nghe lời khuyên là hãy đọc nhiều lên. Đọc như là một cách để học, bằng cách đọc bạn xây dựng được vốn từ và học được cả cách trình bày nội dung của người viết. Đọc càng nhiều bạn càng thu thập và biến những thứ đó thành của mình. Nếu trong đầu bạn có nhiều ý tưởng nhưng lại không thể viết ra được thành một câu hoàn chỉnh thì nhiều khả năng là do chưa đủ vốn từ. Hãy luôn nhớ một câu muốn viết hay trước tiên phải đọc nhiều.
Nếu muốn viết về thể loại gì hãy đọc nhiều sách về chủ đề đó. Ngoài ra bạn có thể đọc các cuốn sách văn học hoặc tiểu thuyết để trau dồi cách dùng từ cũng như các biện pháp tu từ... Đọc không đơn thuần là nhẩm theo chữ mà còn phải ngẫm và phân tích dụng ý của tác giả. Ghi chép lại những điều ấn tượng, nếu có cơ hội hãy áp dụng chúng ngay lập tức.
Hãy bắt đầu viết ngay từ hôm nay, viết bất cứ thứ gì bạn có thể viết. Chúng ta chỉ có thể rèn luyện bằng cách thực hành. Để đơn giản nhất, hãy bắt đầu bằng những câu đơn ngắn. Ví dụ hãy thử nói về ngày hôm nay của bạn diễn ra như thế nào.
Hãy để tôi thử trước. Bắt đầu bằng các câu đơn giản:
"Tôi thức dậy lúc 6 giờ sáng. Tôi đánh răng rửa mặt. Tôi đi bộ xuống cầu thang. Tôi chạy bộ đến 7 giờ về. Tôi mặc quần áo để chuẩn bị đi làm."
Một sai lầm mà người mới hay mắc phải là viết những câu dài, chứa quá nhiều ý muốn truyền đạt trong một câu. Chỉ sau 2-3 câu như thế là gần như không thể viết thêm được gì vì đã truyền đạt hết ý tưởng. Làm như thế sẽ khiến cho người đọc cảm thấy khó hiểu và mệt mỏi, còn người viết thì cảm thấy rơi vào bế tắc. Có thể họ nhận ra được ngay khi đọc lại nhưng bảo sửa lại thì lại không biết làm sao để làm tốt hơn.
Dùng các câu đơn giúp bạn truyền đạt ý rõ ràng và mạch lạc hơn. Giống như là liệt kê lại chuỗi công việc nối tiếp nhau. Như trong ví dụ trên, bạn thấy các câu trông rất rõ ràng và mạch lạc. Thứ chúng thiếu là cái "hồn", hay nói cách khác là văn phong của người viết. Sau khi đã luyện tập với các câu đơn, giờ là lúc thổi "hồn" vào cho nó.
"Tôi thức dậy lúc 6 giờ sáng khi ánh nắng mặt trời chiếu thẳng vào phòng, xuyên qua lớp cửa kính vào thẳng chiếc giường nằm gọn ở một góc phòng. Tôi vươn vai, kéo chiếc chăn còn đang ấm sang một bên và xỏ chân vào đôi dép đặt ngay ngắn dưới chân. Một cái lạnh khiến tôi phải rùng mình. Tôi chậm rãi đi vào nhà vệ sinh trong khi còn đang ngáp. Đánh răng rửa mặt và nghĩ về cuộc họp quan trọng ngày hôm nay..."
Nếu bạn thắc mắc rằng những câu từ được thêm vào lấy từ đâu, làm sao để có chúng thì đấy chính là lúc bạn cần phải đọc, đọc và đọc nhiều hơn.
Tôi đọc rất nhiều bài viết, sự khác biệt giữa một bài viết hay và dở nằm ở cách truyền đạt nội dung của người viết. Một bài viết hay gần như là người đọc hiểu được hết ý tưởng của người viết, vì nếu hiểu thì họ mới thấy hay và ngược lại.
Có một sự thật là chúng ta không ai giống ai. Mỗi người có môi trường sống khác nhau do đó sự hiểu biết cũng là khác nhau. Nếu bạn là người viết, bạn muốn viết cho tất cả cùng đọc thì làm như thế nào? Đối với tôi đó là sử dụng câu từ đơn giản, gần gũi và mặc định rằng không phải ai cũng hiểu những gì mình viết. Nó giống với một phương pháp mà tôi tin rằng bạn đã nghe qua: Giải thích cho một đứa trẻ 6 tuổi hiểu một điều gì đó.
Bằng cách viết như thế, bạn sẽ tiếp cận được với nhiều người hơn, nội dung dễ đọc hơn và như thế sẽ khiến cho nó trở nên hay hơn rất nhiều.
Lập dàn ý, nghe quen quá phải không? Đúng vậy vì đó là việc mà chúng ta thường làm khi còn là học sinh, nếu muốn viết một bài văn cần phải lập dàn ý, điều đó cũng hoàn toàn tương tự đối với viết bất kỳ thứ gì.
Lập dàn ý giúp bạn tập trung vào những điều muốn viết, nó như kim chỉ nam để bạn bám theo mà hoàn thành mục tiêu của mình. Lập dàn ý khá đơn giản, chỉ cần gạch đầu dòng cho các ý mà bạn muốn xuất hiện trong bài viết.
Ví dụ đối với bài viết này đây là dàn ý trước khi viết ra:
"Bài viết này kể ra 5 điều mà tác giả rút ra được sau hơn 5 năm viết blog, dành cho những người muốn viết mà không biết bắt đầu từ đâu.
Giới thiệu sơ qua về bản thân
Nhấn mạnh rằng trước đó không biết viết và phải chật vật với việc viết
Nói về 5 bài học
Đọc, đọc và đọc: cách tốt nhất để viết được là đọc.
Viết, viết và viết: cách tốt nhất để rèn luyện là viết ra mọi thứ.
Đừng bao giờ cho rằng người đọc hiểu những gì mình viết: viết trong tâm thế của một người viết cho mọi người đọc.
Tập trung vào nội dung truyền tải bằng cách lập dàn ý: lập dàn ý để tập trung vào nội dung chính và bám sát vào các ý cần truyền tải.
Đọc lại bài viết và cải thiện: cách tốt nhất để cải thiện kỹ năng viết là nhận ra và sửa chữa những sai lầm trước đó."
Như đã nói viết là cả một quá trình học tập, vì thế cách học tốt nhất là nhận ra những sai lầm của mình và khắc phục nó. Tôi có một thói quen là đọc lại bài viết của mình viết ra vào một lúc nào đó. Có những bài viết mà tôi đánh giá là rất tốt vì nó truyền đạt được đầy đủ thông điệp truyền tải, câu cú gãy gọn, không bị lặp từ, không bị sai chính tả... Bên cạnh đó cũng có rất nhiều bài mắc những lỗi sai phổ biến như nội dung chưa đủ hấp dẫn, cách truyền đạt chưa tốt... mà chỉ có thể phát hiện ra bằng cách đọc lại.
Có một điều mà tôi hay nhắn nhủ với bản thân là nếu sau này đọc lại những gì mình viết ra, còn phê phán được tức là bản thân đã tiến bộ hơn ngày hôm trước.